Jamhuri ya Muungano wa Tanzania

Matukio

Wizara ya Maji na Umwagiliaji imepata uongozi mpya mara baada ya mabadiliko madogo yaliyofanywa na  Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. John Pombe Magufuli  kwenye Baraza lake la Mawaziri.

Rais Magufuli amemteua Inj. Isack Kamwelwe aliyekuwa Naibu Waziri katika Wizara hiyo, kuwa Waziri mpya na Jumaa Aweso kuwa Naibu Waziri. Viongozi hao wamewasili katika ofisi ndogo za Wizara zilizopo Ubungo Maji, jijini Dar es Salaam mara baada ya kula kiapo na kupokelewa na uongozi wa wizara ukiongozwa na Katibu Mkuu, Prof. Kitila Mkumbo.

Waziri wa Maji na Umwagiliaji, Inj. Kamwelwe aliishukuru Wizara kwa kumpa ushirikiano mzuri akiwa Naibu Waziri na kuahidi ushirikiano wa karibu kutoka kwake kama Waziri.

Kadhalika, Naibu Waziri, Jumaa Aweso alishukuru kwa mapokezi mazuri na kuomba ushirikiano wa Wizara, ili kwa pamoja waweze kuleta maendeleo kwenye Sekta za Maji na Umwagiliaji.

Naibu Waziri wa Maji na Umwagiliaji amefanya ukaguzi wa miundombinu ya maji eneo la Ubungo na kujionea miundombinu hiyo ambayo mingi imepasuka na kuvujisha maji mengi kutokana na uchakavu au kuhujumiwa miundombinu hiyo.Katika maeneo aliyopita ameweza kuona upotevu mkubwa wa maji unaotokana na mabomba yaliyopasuka kuvuja, na kusababisha maji mengi kupotea baada ya kuwafikia wananchi kwa ajili ya matumizi.

Naibu Waziri Aweso alisema ipo haja ya kuchukua hatua na kuhakikisha miundombinu hiyo inafanyiwa ukarabati, ili kudhibiti tatizo la upotevu wa maji ambalo limekuwa changamoto kubwa jijini Dar es Salaam.

“Nitakaa na taasisi za DAWASA na DAWASCO tuweke mikakati ya kutatua changamoto hii, ili kuhakikisha kiwango cha upotevu wa maji kinapungua, kwa kuwa ni moja sababu ya wananchi kukosa maji ya uhakika, kwa kuwa mengi yanapotea baadala ya kuwafikia walengwa”, alisema Naibu Waziri.

Msafara wa Waziri wa Maji na Umwagiliaji, Mhandisi Isack Kamwelwe ukielekea kwenye Chanzo cha Maji cha Mang’ana katika uzinduzi wa Mradi wa Mang’ana.

Naibu Katibu Mkuu Wizara ya Maji na Umwagiliaji Eng. Emmanuel Kalobelo aliungana na wanavijiji vya Chiyapi, Litama, Naipanga, Mailisita na Mkotokuyana kuchimba mitaro itakayotumika kulaza bomba la maji kutoka mradi wa maji wa Masi- Nachingwea.

Katika ziara hayo Naibu Katibu Mkuu sambamba na kushiriki katika zoezi la uchimbaji mitaro, aliwahamasisha wananchi hao juu kuongeza kasi ya uchimbaji mitaro ili kazi ya ulazaji wa mabomba ianze mara moja. Pia aliwashukuru kwa namna wanalivyoamua kujitolea kufanya kazi hiyo bila malipo. Aidha aliwataka kuhakikisha wanalinda miundombinu ya maji kwa kuwa serikali imeona umuhimu wa maji na kutenga fedha kwa ajili ya miradi hiyo ambapo ingeweza kupeleka fedha hizo katika sekta nyingine muhimu.

Katika mwaka wa fedha 2016/2017 Wizara ilitenga kiasi cha shilingi Bilioni 1 kwa ajili ya kufikisha maji katika vijiji vilivyo kando kando ya bomba kuu la mradi wa maji Masasi - Nachingwea. Katika mpango huo, vijiji vilivyopewa kipaumbele ni Chiyapi, Nandanga, Ipingo, Lucheregwa na Litama vilivyo katika Wilaya ya Ruangwa, Vijiji vya Mtepeche, Magereza, Mailisita, Mkotokuyana na Naipanga vilivyo katika Wilaya ya Nachingwea na Vijiji vya Maparagwe, Namakongwa, Chikukwe, Mbemba, Mkuyuni na Mbaju vilivyo katika Wilaya ya Masasi.Utekelezaji wa mradi huu umeanza tarehe 30 Julai, 2017 ambapo kwa sasa wakazi wa vijiji husika wapo katika hatua ya uchimbaji mitaro itakayotumika kulaza mabomba. Vijiji ambavyo vimekamilisha uchimbaji wa mitaro ni kijiji cha Naipanga, Mailisita na Mkotokuyana ambavyo vipo katika Wilaya ya Nachingwea. Vijiji vya Chiyapi, Litama, Luchelegwa, Nandanga na Ipingo vinaendelea na kazi ya uchimbaji mitaro. Kazi ya ulazaji wa mabomba itaanza mara baada ya kazi ya uchimbaji mitaro kukamilika. Tayari bomba za kipenyo cha nchi mbili zenye urefu wa mita 7,500 na bomba za kipenyo cha inchi tatu zenye urefu wa mita 3,912 sawa na vipande 65 zimewasili

Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Dkt John Pombe Joseph Magufuli na Balozi wa India Nchini Mhe Sandeep Arya,Wakiteta Jambo mara Baada ya Rais Kuweka Jiwe la Msingi na Ufunguzi rasmi wa mradi wa Maji toka Ziwa Victoria Kwenda Kwenye Mji wa Tabora,Igunga na Nzega Julai 24,2017.

Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Dkt. John Magufuli, amezindua miradi ya upanuzi ya mtambo wa maji wa Ruvu Juu na ulazaji wa mabomba makuu katika kiwanja cha Ruvu Juu Mlandizi Mkoani Pwani. Mradi huu umetekelezwa kwa Serikali ya Tanzania na Serikali ya India kupitia Benki ya Exim kwa gharama ya shilingi bilioni 217.

Mradi wa upanuzi wa mtambo wa maji wa Ruvu Juu umeongeza uwezo wa mtambo wa kusafisha na kusukuma maji na hivyo kuongeza uzalishaji maji kutoka lita milioni 82 za awali hadi lita milioni 196 kwa siku kwa sasa baada ya kukamilika, hivyo mradi huu kwa sasa umekabiliana na kasi ya ukuaji wa miji ya Mlandizi, Kibaha na Jiji la Dar es Salaam.

Kazi zilizotekelezwa katika mradi huu ni ukarabati wa kituo cha zamani cha kutoa maji mtoni, ujenzi wa kituo kipya cha kusukuma maji ghafi chenye pampu mpya 3 na kila moja inauwezo wa kusukuma maji lita milioni 68 kwa siku, ujenzi wa bomba jipya la kusafirisha majighafi lenye kipenyo cha mita 1.2 na urefu wa KM 6 kutoka Ruvu darajani hadi Mlandizi kwenye mtambo wa kusafisha maji, ujenzi wa mfumo mzima wa kusafisha na kuweka dawa maji, ujenzi wa tanki la kuhifadhia majisafi lenye uwezo wa kuhifadhi lita milioni 10, ujenzi wa nyumba 17 za wafanyakazi, ujenzi wa njia ya umeme na ufungaji wa transfoma.

Mradi umejengwa na kampuni ya VA TECH WABAG kutoka India na umegharimu Dola za Marekani milioni 39.7 sawa na shilingi bilioni 87. Kukamilika kwa miradi hii tayari kumeanza kuimarisha huduma ya maji katka maeneo ya Mlandizi, Kibaha, na vitongoji vyake, Kibamba, Mbezi, Kimara, Kinyerezi, Segerea, na Tabata. Maeneo haya yalikuwa na uhaba mkubwa wa maji.

Ili kuhakikisha ongezeko la maji baada ya upanuzi wa mtambo yanafikia walaji, mradi huo ulijengwa sambamba na mradi wa ulazaji mabomba makuu yenye kipenyo cha mita 1.2 na urefu wa KM 40 kutoka Mlandizi hadi Kibamba, ujenzi wa bomba lenye kipenyo cha MM 900 urefu wa KM 20 kutoka Kibaha Tanita hadi Kibamba, ujenzi wa tanki lenye uwezo wa kuhifadhi maji lita milioni 10 eneo la Kibamba, ujenzi wa bomba lenye kipenyo cha mita 1.0 na urefu wa KM 10 kutoka Kibamba kwenye tanki jipya hadi Kimara, pamoja na ujenzi wa ofisi eneo la Kibaha kwa gharama za dola za Marekani 59.3 sawa na shilingi bilioni 130 na ilisimamiwa na kampuni ya WAPCOS LTD ya India.

Wataalamu wa Masuala ya Maji kutoka nchi 25 za Bara la Afrika wamekutana kujadili njia zitakazowezesha upatikanaji wa majisafi na salama mijini na vijijini kwa asilimia 100 ifikapo mwaka 2030 barani Afrika. Mkutano huo umefunguliwa Jijini Dar es Salaam na Rais wa Baraza la Mawaziri wa Maji wa Nchi za Afrika (AMCOW) na Waziri wa Maji na Umwagiliaji, Inj. Gerson Lwenge ambaye amesema kuwa majadiliano hayo yametokana na Azimio la Umoja wa Mataifa Namba 6 kuzitaka nchi zote ulimwenguni kuhakikisha kuwa wananchi wao wanapata huduma ya majisafi na salama kwa asilimia 100 ifikapo mwaka 2030.

“Ili kuhakikisha agizo la Umoja wa Mataifa linatekelezwa, nchi wananchama za AMCOW ziliamua kuunda Kamati ya Wataalamu ya Ushauri (TAC) watakaojikita katika kupanga mipango na mikakati endelevu ili kuhakikisha utekelezaji wa agizo hilo,”alisema Inj. Lwenge. Waziri Lwenge ameongeza kuwa baada ya majadiliano hayo wataalamu hao watapeleka taarifa katika kikao kikuu cha Baraza la Mawaziri wa Maji wa Afrika, kinachotegemewa kufanyika mwezi Septemba mwaka huu mjini Abuja, Nigeria, ili kuweza kupata tathmini ya kila nchi inavyotekeleza azimio hilo. Aidha, Inj. Lwenge amefafanua kuwa kwa miaka mitano ijayo, Tanzania imejipanga kuhakikisha kuwa wakazi wa mijini wanapata majisafi na salama kwa asilimia 95 na vijijini asilimia 85, uondoaji wa majitaka kwa asilimia 30 pamoja na kuhakikisha nyumba za vijijini zina vyoo vya kisasa ifikapo mwaka 2020.

Kwa upande wake Mtendaji Mkuu wa AMCOW, Dkt. Canisius Kanangire amesema kuwa kikao hicho kitakachochukua siku 5, kimewashirikisha wataalamu na wadau kutoka Mashirika mbalimbali yanayohusika na Wakuu wa Mabonde ya Maziwa na Mito Afrika ili nao waweze kutoa mchango wa mawazo utakaopelekea nchi za Afrika kuwa na maendeleo makubwa katika Sekta ya Maji.  ”Baraza la Mawaziri wa Maji kwa kushirikiana na wataalamu wa maji watawezesha utekelezaji wa mipango na mikakati mizuri ambayo itakayowezesha upatikanaji wa majisafi na salama kwa nchi zote za Afrika,” alisema Dkt. Kanangire.  

Dkt. Kanangire ameishukuru Serikali ya Tanzania kwa ushirikiano inayoutoa kwa AMCOW  katika kuhakikisha inafanya kazi zake vizuri, hivyo anategemea kuwa kikao hicho kitatoa majibu ya uhakika wa utekelezaji wa mpango wa upatikanaji wa majisafi na salama kwa Bara la Afrika

Katibu Mkuu wa Wizara ya Maji na Umwagiliaji, Prof. Kitila Mkumbo ameridhishwa na maendeleo ya utekelezaji wa mradi wa maji wa Ng’apa uliopo mkoani Lindi, mara baada ya ziara aliyoifanya mjini Lindi. Prof. Mkumbo amefanya ziara hiyo kwa nia ya kujua hali ya utekelezaji wa mradi huo mkubwa, ambao unatekelezwa na Mamlaka ya Majisafi na Usafi wa Mazingira ya mji wa Lindi (LUWASA), kama sehemu ya kufuatilia maagizo yaliyotolewa na Mhe. Rais John Magufuli miezi michache iliyopita wakati akiwa katika ziara yake ya kikazi mkoani humo.

“Hali ya huduma ya maji Lindi si nzuri, ukizingatia inakidhi asilimia 40 tu ya mahitaji. Kwa mradi huu wa Ng’apa ukikamilika utatoa huduma ya maji kwa asilimia 100 kwa wakazi wa mji wa Lindi, ikumbukwe Mhe. Rais alifanya ziara Lindi na akatoa maelekezo kuhusu mradi huu”, alisema Prof. Mkumbo.

Prof. Mkumbo alisema kuwa ziara hiyo ni sehemu ya kufuatilia utekelezaji wa maelekezo ya Mhe. Rais na amefurahishwa na maendeleo ya mradi huo, na kuwa maji yameshafika na kilichobaki ni kupelekwa kwenye chujio ambalo lipo kwenye matengenezo kabla ya kuanza kusambazwa kwa wananchi. Huku akisisitiza kuwa ni wajibu wa Serikali kutoa huduma bora kwa wananchi na LUWASA haina budi kutekeleza mradi huo kwa wakati kwa niaba ya Serikali.

Wakati huo, Mkurugenzi Mtendaji wa Mamlaka ya Majisafi na Usafi wa Mazingira (LUWASA), Inj. Riziki Chambuso alisema mradi huo umefikia hatua nzuri na watatekeleza agizo la Rais kuwa ifikapo mwezi Julai mradi utakuwa umekamilika na kuwapatia wakazi wa Lindi mjini maji. Mradi wa Ng’apa ni moja ya miradi mikubwa inayotekelezwa na Serikali ya Awamu ya Tano kama sehemu ya ahadi yake na unategemea kugharimu Sh. bilioni 29, kufikia sasa Sh. bilioni 22 zimeshatolewa. Ujenzi wa mradi huo, pia utahusisha upanuzi wa miundombinu ya maji kwa maeneo ambayo hayajafikiwa na miundombinu hiyo kwa ajili ya kusambazia maji.

Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na Serikali ya Jamhuri ya Malawi zimekubaliana kuanzisha Kamisheni ya Kuendeleza Bonde la Mto Songwe. Makubaliano hayo yalitiwa saini kati ya Mawaziri wanaohusika na Maji na Umwagiliaji katika mkutano wa wawekezaji wa kuendeleza bonde hilo uliofanyika wiki iliyopita jijini Lilongwe, nchini Malawi katika Kituo cha Kimataifa cha Mikutano cha Bingu. 

Kongamano hili lililenga kuwashawishi wawekezaji na washirika wa maendeleo kuwekeza na kufadhili miradi itakayotekelezwa kwa kipindi cha miaka 10 ya Awamu ya Tatu ya Programu ya Kuendeleza Bonde la Mto Songwe kuanzia mwaka 2017 inayokadiriwa kugharimu Dola za Marekani milioni 829.  

Makubaliano ya kuanzisha kamisheni yalitiwa saini na Mawaziri wanaohusika na masuala ya Maji na Umwagiliaji wa nchi hizi. Mawaziri hao ni Mhe. Mhandisi Gerson H. Lwenge (MB) wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, na Mhe. Aggrey C. Masi (MB) wa Jamhuri ya Malawi. Tukio hili la kusaini lilishuhudiwa na Prof. Kitila Mkumbo, Katibu Mkuu, Wizara ya Maji na Umwagiliaji, Tanzania, Mhe. Balozi Victoria Mwakasege, Balozi wa Tanzania nchini Malawi, Bi. Erica Maganga, Katibu Mkuu, Wizara ya Kilimo, Umwagiliaji na Maendeleo ya Maji, Malawi, pamoja na wadau waliohudhuria kongamano hilo.

Miradi inayotarajiwa kutekelezwa katika bonde hili ni pamoja na ujenzi wa bwawa la kuzalisha umeme (megawati 180.2), kilimo cha umwagiliaji, (hekta 6,200) usambazaji wa maji kwa wananchi, ujenzi wa miundombinu ya jamii (bararabara, shule, na vituo vya afya). Miradi mingine ni uanzishaji wa viwanda vidogo na vya kati, uvuvi, utalii na uboreshaji wa mazingira, hususan kuimarisha kingo za mto ambao ni mpaka wa nchi zetu mbili.

 

Katibu Mkuu wa Wizara ya Maji na Umwagiliaji, Prof. Kitila Mkumbo ametembelea Mtambo wa Maji wa Ruvu Juu na kujionea uzalishaji wa maji unavyofanyika katika eneo la Mlandizi, Kibaha, mkoani Pwani.

“Serikali imefanya uwekezaji mkubwa katika mtambo huu wa Ruvu Juu, hatuna budi kuitunza miundombinu yetu ili kuleta tija ya uwekezaji huu mkubwa. Tutumie maji vizuri na kwa matumizi ya msingi, ili tuepukane na tatizo la upotevu wa maji”, alisema Prof. Mkumbo. Katibu Mkuu alimuagiza Afisa Mtendaji Mkuu wa DAWASCO, Cyprian Luhemeja kuchukua hatua kwa Mameneja wa Ofisi za Kanda za DAWASCO kwa kuwapa uwiano sawa wa maji, na kuwapima utendaji wao wa kazi kwa kiasi cha maji wanayoyauza na yanayopotea kwa kuleta ufanisi wa kazi yao ili kuhakikisha tatizo la maji Dar es Salaam linatatuliwa.

Aidha, alidhirika na juhudi zinazofanywa katika kuleta suluhisho la upatikanaji wa maji ya uhakika jijini Dar na kuongeza Serikali imejipanga kufikisha maji katika maeneo yasiyo na miundombinu ya maji, hasa ikizingatiwa kuwa uzalishaji wa maji umeongezeka kwa kiasi kikubwa. Hivyo, wanafanya utaratibu wa kuwekeza katika hilo ili kuwapa wananchi huduma bora ya majisafi na salama.

Ziara hiyo ni ya kwanza tangu ateuliwe kuwa Katibu Mkuu katika wizara hiyo, ambayo aliambatana na Afisa Mtendaji Mkuu wa DAWASCO, watendaji wa DAWASCO na DAWASA na watumishi wa Wizara ya Maji na Umwagiliaji.

Mtambo wa maji wa Ruvu Juu kwa sasa unazalisha maji lita milioni 196 kwa siku, kutoka lita milioni 82 zilizokuwa zikizalishwa awali, baada ya kazi ya kuunganisha umeme kukamilika Aprili 15, mwaka huu na kuwasha pampu kubwa mpya ya majisafi na majitaka.

Upanuzi wa mtambo huo na ulazaji wa mabomba mapya kutoka Ruvu Juu mpaka Kimara uligharimu Dola za kimarekani mil 99 kama mkopo wa masharti nafuu kutoka Benki ya Exim ya India.

Katibu Mkuu Wizara ya maji na Umwagiliaji Prof. Kitila Mkumbo na Visay Uplenchwar wa Kampuni ya Megha Engineering Infrastructures Ltd akisaini Mikataba ya ujenzi wa mradi wa maji kutoka kijiji cha Solwa Shinyanga na kupeleka maji Nzega.

Tanzania imeshiriki Mkutano wa Kimataifa wa Mashariki ya Kati na Afrika wa Mazingira “Middle East-Africa Environment Forum” uliofanyika Juni, 8-9 katika Jiji la Seoul, nchini Korea.  Mkutano huo wa kimataifa uliandaliwa na Serikali ya Korea ulilenga kubadilishana maaarifa na uzoefu katika masuala ya utunzaji mazingira na utoaji wa huduma bora ya maji na usafi wa mazingira, pamoja na kuendeleza ushirikiano katika masuala ya uwekezaji baina ya nchi za Afrika, Mashariki ya Kati na Korea. Katika Mkutano huo, ambapo Tanzania iliwakilishwa na Wizara ya Maji na Umwagiliaji chini ya Naibu Katibu Mkuu wa Wizara ya Maji na Umwagiliaji

Inj. Emmanuel Kalobelo, ambaye alipata nafasi ya kukutana na kunadi fursa za uwekezaji zilizopo nchini Tanzania katika miradi ya maji na umwagiliaji, mbele ya Makamu Waziri wa Mazingira wa Korea, Dkt. Jeong Yeon-man na kubadilishana uzoefu kuhusiana na masuala ya mazingira.

Pia, alifanikiwa kukutana na wawekezaji wa Korea, Mwakilishi wa Benki ya Maendeleo ya Afrika (AfDB) na wawakilishi wa nchi mbalimbali kutoka Afrika na Mashariki ya Kati zikiwemo Zambia, Kenya, Iran, Burkina Faso, Misri na Msumbiji. Inj. Kalobelo alipata nafasi ya kuonyesha fursa zilizopo nchini Tanzania wakati akiwasilisha mada yake katika mkutano huo, na kuzivutia Serikali ya Korea pamoja na Sekta zake Binafsi kwa fursa za uwekezaji zilizopo katika Sekta za Maji na Umwagiliaji, na kukubali kuongeza uwekezaji katika sekta hizo nchini na kuahidi kuzidisha ushirikiano uliopo kati yao na Tanzania. Pamoja na kutoa fursa za mafunzo ya muda mfupi na muda mrefu kwa wataalamu wa Sekta Mazingira na Maji Tanzania.

Aidha, Naibu Katibu Mkuu alifanya ziara kwenye makampuni mbalimbali ya Korea ambayo yameonesha nia ya kuwekeza Tanzania, kwa lengo la kubaini uwezo wa makampuni hayo katika kutekeleza miradi mikubwa ya maji na umwagiliaji ili kupata uhakika wa uwezo wa makampuni hayo katika uwekezaji huo.

Katibu Mkuu wa Wizara ya Maji na Umwagiliaji, Prof. Kitila Mkumbo amezungumza kwa mara ya kwanza na watumishi wa Wizara ya Maji na Umwagiliaji walio katika Ofisi za Dar es Salaam tangu ateuliwe kuwa Katibu Mkuu wa wizara hiyo. Dhumuni la kikao hicho lilikuwa ni kujitambulisha rasmi kwa watumishi hao na kuwapa mikakati yake katika kutekeleza majukumu ya wizara, ili kufikia malengo ya kuwapa wananchi huduma ya uhakika ya majisafi na salama. Akizungumza katika kikao hicho Prof. Mkumbo alisema tumepewa jukumu la kusimamia sekta hii muhimu na Rais anataka kuona matokeo, hivyo hatuna budi kusimamia utekelezaji wa miradi ya maji iishe kwa wakati na viwango sahihi.

“Wito wangu ni kuimarisha utekelezaji wa miradi ya maji, iishe kwa wakati na ili tufanikiwe inabidi tuipe msukumo mpya. Tusifanye kazi kwa mazoea na tufanye bidii ili tuweze kufikia lengo kuu, ambalo ni kutoa huduma ya majisafi na salama yanayotosheleza”, alisema Katibu Mkuu. “Ninaahidi kuwapa ushirikiano wa dhati katika kutekeleza malengo ya Wizara, lakini na mimi pia nahitaji ushirikiano wenu ili tufike tunakotaka kufika. Tuwe na umoja katika jambo hili na ninaamini hatuna sababu ya kushindwa”, alisema Prof. Mkumbo. Wakati huo huo, Mwenyekiti wa TUGHE, Alfred Mashalah alimkaribisha Katibu Mkuu huyo wizarani na kumuahidi ushirikiano wa dhati kwa niaba ya watumishi, na kumtakia kila la heri katika utendaji wake wa kazi.

Kikao hicho pia kilihudhuriwa na watendaji wa taasisi mbalimbali zilizo chini ya wizara, waliowakilisha taasisi zao.